Początkowo projekt przewidywał połączenie biblioteki z archiwum miejskim. Tuż po rozstrzygnięciu konkursu uznano, że archiwum jednak nie będzie partycypowało w tym projekcie. Kiedy po dekadzie okazało się, że mamy możliwość realizacji projektu tylko w pewnym fragmencie pierwotnego programu, udało nam się znaleźć zrozumienie u władz uczelni; tu chciałbym szczególnie podziękować Jego Magnificencji Rektorowi i Kanclerzowi, że nie musieliśmy mechanicznie obciąć wcześniejszego założenia i mogliśmy przygotować zaktualizowaną wersję projektu.

Zawsze bardzo ważny był dla nas główny plac kampusu, miejsce spotkań i serce każdego zespołu uniwersyteckiego. W pierwszych założeniach miał to być dziedziniec wewnętrzny, trochę współczesna interpretacja renesansowego archetypu . Ostatecznie będzie to dziedziniec zewnętrzny, w formie tarasowego placu wychodzącego na południe, pełny zieleni, niestandardowych siedzisk, małej architektury… A to wszystko oświetlone lampami umieszczonymi w posadzce i zieleni.

Fasada biblioteki w pierwszym projekcie była ukryta w wewnętrznym dziedzińcu, obecnie jest otwarta. Rozcięcie bryły budynku na dwie części, poprzez przeszklony świetlik i ścianę holu, sprawi, że hol stanie się kontynuacją placu. Będzie przechodził w dwukondygnacyjne przestrzenie z antresolami mieszczące czytelnie. Taki układ wynika z podążania za najnowszymi trendami budowy bibliotek, zakładającymi coraz większą otwartość księgozbiorów. W związku z tym ostateczna wersja ma znacznie mniej magazynów zamkniętych, a więcej otwartych księgozbiorów dostępnych bezpośrednio dla czytelnika.  Dzięki temu idea biblioteki otwartej została jeszcze mocniej zaakcentowana niż w pierwotnych założeniach.

Wprowadzając  zmiany,  chcieliśmy uniknąć obniżenia jakości obiektu i wydobyć szansę, jaką ta zmiana dawała.

Od czego rozpoczyna się proces tworzenia projektu przez architekta?

Proces tworzenia to próba znalezienia równowagi pomiędzy inteligencją a intuicją. Dysponujemy wiedzą o wymogach funkcjonalnych, konstrukcyjnych i materiałowych oraz znamy przykłady podobnie realizowanych projektów. Każda architektura, poza spełnieniem racjonalnych wymogów, musi mieć również wartość niematerialną, nieokreśloną, która wynika z jej proporcji oraz oddziaływania. Tu bardzo istotna jest inspiracja miejscem.

Ucząc młodych ludzi projektowania, zawsze podkreślam, że z jednej strony muszą chłonąć  i przetwarzać wiedzę, ale z drugiej strony nie mogą zgubić intuicyjności, kreatywności. Tylko połączenie tych dwóch elementów może dać pełny wymiar wartości technicznych i estetycznych.

Jaki udział w projekcie mieli pracownicy biblioteki ?

Bardzo dużą rolę odegrała dyrektor biblioteki, Ewa Adaszyńska,  będąca dobrym duchem projektu i jego strażniczką. Dzięki swoim rozlicznym kontaktom i skupieniu na najnowszych trendach ułatwiła nam sięgnięcie po maksymalnie nowoczesne rozwiązania. Stąd w programie budynku jest artoteka, mediateka, galeria, część konferencyjna. Biblioteka jest bardzo bogata programowo i nowoczesna. Będzie się tu ścierało wiele rodzajów wiedzy. Bardzo pomocne były dla nas uwagi całego zespołu pracującego w obiekcie.

Jak czuje się Pan w Zielonej Górze?

W Zielonej Górze wcześniej byłem raz, jako harcerz na zimowym obozie i miałem bardzo mgliste wspomnienia z tego miasta. Teraz czuję się tu niemal mieszkańcem. Zielona Góra stała się dla mnie drugą małą ojczyzną, tuż po Łodzi i centralnej Polsce.

Na czym polega Pana rola na obecnym etapie projektu?

Nigdy nie jest tak, że praca architekta kończy się w momencie przygotowania projektu. Sam proces budowy jest najciekawszym elementem pracy architekta, który niejako w czasie rzeczywistym widzi powstawanie swojego projektu. Kontroluje jakość robót, uzgadnia detale w porozumieniu z inwestorem i generalnym wykonawcą. W przypadku tego projektu współpraca z wykonawcą jest bardzo dobra i mamy poczucie wspólnego obowiązku — chcemy dać Uniwersytetowi Zielonogórskiemu i Zielonej Górze nowe, ciekawe miejsce.

 

Andrzej Owczarek — studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Jest współwłaścicielem Biura Architektonicznego NOW oraz wykładowcą Wyższej Szkoły Sztuki i Projektowania w Łodzi.

Wywiad przeprowadził

Krzysztof Maj z Fabryki Reklamy IBI

Zielona Góra  19.07.2012

fot. Mirosław Araszewski